Nguồn điện mới không nhiều, cung ứng điện mùa hè rất căng thẳng

Đầu tư phát triển nguồn điện mới, cung ứng điện mùa hè năm 2026 đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức do thời tiết nắng nóng cực đoan, tác động của El Nino là những vấn đề được các chuyên gia phân tích tại tọa đàm trong lễ phát động cuộc thi trực tuyến: Tìm hiểu kiến thức về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả năm 2026, do Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương) phối hợp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức ngày 16.6.

ẢNH: EVN

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó chủ tịch thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, cho rằng muốn tăng trưởng GDP trên 10% thì điện tăng trưởng 11 - 12%. 

Theo tính toán nhu cầu hàng năm của hệ thống điện toàn quốc cần đầu tư mới từ 6.000 - 7.000 MW mới đảm bảo cho hệ thống vận hành an toàn và có dự phòng. Tuy nhiên, từ nay đến cuối năm nay, hệ thống điện chỉ có thêm 1.400 MW.

Theo đó, ông Tuấn cho rằng, mùa hè năm 2026 có thể không thiếu điện nhưng hệ thống điện sẽ vận hành rất căng thẳng, rất khó khăn và hệ số dự phòng rất là thấp, đây sẽ là vấn đề an ninh năng lượng trong thời gian tới.

Ông Đặng Hải Dũng, Cục phó Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, cho rằng sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và tiết kiệm điện không chỉ là giải pháp ngắn hạn trong mùa nắng nóng. Đây là chiến lược dài hạn góp phần đảm bảo an ninh năng lượng, điều này được khẳng định tại Nghị quyết 55 của Bộ Chính trị năm 2020, là sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được xem là quốc sách quan trọng và là trách nhiệm của toàn xã hội. 

Ông Dũng cho rằng, để giảm bớt áp lực về cung ứng điện trong mùa hè năm nay, Bộ Công thương đang triển khai đồng bộ các giải pháp sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả trong tất cả các lĩnh vực: công nghiệp, giao thông, các tòa nhà...

"Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả không phải là chính sách thắt lưng buộc bụng, cắt giảm cơ học nhu cầu sử dụng điện mà phải hiểu rằng, sử dụng các nguồn năng lượng, sử dụng điện một cách thông minh, hiệu quả và có trách nhiệm sẽ góp phần phát triển kinh tế nhanh hơn, đảm bảo an ninh năng lượng bền vững", ông Dũng nói.

Sử dụng điện tiết kiệm để giảm tải áp lực cung ứng điện

Ông Nguyễn Đình Hiệp, Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA), nhấn mạnh, phải coi tiết kiệm năng lượng như là một trong những nguồn phát điện đầu tiên.

Hiện nay, đầu tư vào nguồn phát điện, hệ thống lưới điện truyền tải, phân phối đòi hỏi nguồn vốn là cực lớn và gặp rất nhiều khó khăn, thách thức. Trong khi đó, đầu tư 1 MW nguồn phát điện so với triển khai giải pháp tiết kiệm hiệu quả, chi phí cho tiết kiệm năng lượng chỉ bằng 1/4 so với việc xây dựng nguồn điện mới.

"Tiềm năng tiết kiệm năng lượng của Việt Nam còn rất là lớn. Theo tính toán mới đây, các ngành công nghiệp nặng, công nghiệp nhẹ, dệt may, da giày, đồ uống... có thể tiết kiệm điện từ 10 - 20%. 

Đặc biệt, trong các tòa nhà công trình xây dựng (khách sạn, khu nhà văn phòng, công trình công cộng, nhà ga, bến cảng...) tiềm năng tiết kiệm trên 30 - 45% bởi khả năng thay đổi công nghệ, áp dụng công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ chiếu sáng, điều hòa không khí", ông Hiệp nói và cho rằng, nếu tiết kiệm điện triệt để trong những ngành này sẽ góp phần giảm tải áp lực cung ứng điện trong mùa hè năm nay.